Hindistan hökuməti neft və gübrələrin alınması xərclərini kompensasiya etmək üçün yüksək subsidiyalar səbəbindən müxtəlif büdcə xətləri üzrə xərcləri azaltmağı nəzərdən keçirir.

Bu barədə "The Economic Times" qəzeti mənbələrə istinadən məlumat yayıb.

Kəsirlər kapital xərclərinə və ya müdafiə xərclərinə təsir etməməlidir. Qlobal neft qiymətləri yüksək olaraq qalarsa, xərclərin daha da artmasının qarşısını almaq üçün büdcə xərclərinə əlavə düzəlişlər edilməsi lazım ola bilər.

Yaxın Şərqdəki münaqişə, milli valyutanın dəyərdən düşməsi və Mərkəzi Bankın illik 4% hədəfini aşacağı təxmin edilən artan inflyasiya fonunda Hindistanın xam neft idxal xərclərini artırıb. Bu amillər hökumətin cari 2026-2027 maliyyə ilində (aprel ayında başlayan) büdcə kəsirinin ÜDM-in 4,3%-nə endirilməsini planlaşdırmasına mane ola bilər.

Rəsmi məlumatlara görə, Hindistanın büdcə kəsiri aprel ayında ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən ikiqat artaraq 37,8 milyard dollara çatıb. Bu kəsiri ödəmək üçün hökumət borclanmanı artırmalı olacaq ki, bu da dövlət borcunun artmasına səbəb olacaq. Bu şəraitdə Hindistan Nazirlər Kabineti rupini dəstəkləmək və xarici kapital axınını azaltmaq üçün təcili tədbirlər görüb. Mərkəzi Bank bazar dəyişkənliyini nəzərə alaraq valyuta ehtiyatlarını artırmağa çalışır.

Rusiyada ixtisaslı kadr çatışmazlığı ölkə iqtisadiyyatı üçün əsas risklərdən birinə çevrilib.

Bu barədə Rusiya baş nazirinin müavini Aleksandr Novak bildirib.

Onun sözlərinə görə, digər ciddi problem əmək məhsuldarlığının artım tempinin əməkhaqqı artımından geri qalmasıdır. Novak qeyd edib ki, bu amillər birlikdə Rusiya iqtisadiyyatı qarşısında duran ən mühüm çağırışlardan hesab olunur.

Bildirilir ki, ölkədə rekord səviyyədə aşağı işsizlik fonunda kadr çatışmazlığı daha da dərinləşib. Nəticədə şirkətlər üçün ixtisaslı əməkdaş tapmaq getdikcə çətinləşir, çünki əmək bazarında sərbəst kadr ehtiyatı xeyli azalıb.

Mövcud vəziyyət fonunda bir sıra şirkətlər yeni işçilərin işə qəbulunu mərhələli şəkildə dondurmağa başlayıb və diqqəti təcrübəli əməkdaşların saxlanılmasına yönəldib. Əvvəllər yüksək maaş təklif etməklə yeni kadrların cəlb edilməsinə üstünlük verilsə də, artan xərclər səbəbindən bu imkanlar məhdudlaşıb.

Ekspertlərin fikrincə, ilin sonunadək işə qəbulun dondurulması tendensiyası davam edəcək. Analitiklər həmçinin qismən məşğulluğun artacağı ehtimalını da istisna etmirlər.

Ermənistan mediasında seçkilərlə bağlı Azərbaycanda hazırlandığı iddia edilən xəritə tirajlanır.

“Ermənistanda regional seçki məkanlarının siyasi profili” adlandırılan xəritədə erməni namizədlərin Qərbi Azərbaycandakı siyasi reytinqi öz əksin tapıb.

Xəritədə qeyd olunur ki, İrəvan və ətrafında, eləcə də Lori bölgəsində Nikol Paşinyan, Zəngəzurda isə Robert Koçaryan və Samvel Karapetyan üstündür. Göyçə və Dərəlyəzdə isə hər iki tərəfin üstün və zəif tərəfləri var. Belə bir xəritənin Azərbaycanda hazırlandığını təsdiq edən fakt yoxdur. Ermənistan müxalifəti isə bu xəritəni Azərbaycanın “Ermənistana qarşı ərazi iddiası” kimi tirajlayaraq, hakim partiyanı – baş nazir Nikol Paşinyanı ittiham edir.

İstisna deyil ki, bu xəritə seçki prosesində Paşinyana qarşı istifadə etmək üçün məhz revanşistlər tərəfindən ortaya atılıb.

Çində kvant kompüterləri üçün dünyanın ilk ultra-sürətli yaddaş sistemi hazırlanıb.

Bu barədə “South China Morning Post” məlumat yayıb.

Bildirilib ki, yeni texnologiya kvant hesablama zamanı məlumatların oxunması ilə bağlı əsas problemi həll etməyə yönəlib.

Mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, kvant kompüterlərinin yüksək sürətlə işləməsi üçün klassik məlumatlara tez və effektiv çıxış vacibdir. Bu çıxış olmadan hətta ən güclü sistemlər belə böyük məlumat həcmində yavaşlaya bilər.

“Zhejiang” universitetinin alimləri tərəfindən hazırlanmış kvant operativ yaddaş kvant kompüterlərinin hesablama prosesini sürətləndirən əsas elementlərdən biri hesab olunur.

Məlumata görə, yeni inkişafın gələcəkdə dərmanların hazırlanması, eləcə də maliyyə sahəsində saxtakarlıqların aşkarlanması kimi sahələrə ciddi təsir göstərəcəyi gözlənilir.

Amerika Birləşmiş Ştatları və Yaponiya elmi tədqiqatlar sektorunda süni intellektin təkmilləşdirilməsi üçün müştərək sərmayə yatırılması ilə bağlı razılıq əldə ediblər. Bu istiqamətdə qarşıdakı beş il müddətində bir milyard dollar vəsait xərclənəcək.

Bu barədə mətbuat nümayəndələrinə Yaponiya Nazirlər Kabinetinin baş katibi Minoru Kihara danışıb.

Bu təşəbbüs elmi sferada süni intellektin inkişafına yönəlmiş ABŞ və Yaponiya proqramlarının inteqrasiyasını hədəfləyən strateji tərəfdaşlığı özündə ehtiva edir.

"Bu əməkdaşlıq çərçivəsində beynəlxalq səviyyəli irimiqyaslı müştərək araşdırmalara, xüsusilə süni intellekt kimi qabaqcıl texnologiya və elm sahələrinə beş il ərzində ümumilikdə bir milyard dollar dəyərində strateji investisiyanın yönəldilməsi, eləcə də hesablama resursları bazasının möhkəmləndirilməsi planlaşdırılır", - deyə baş katib bildirib.

Kihara, həmçinin vurğulayıb ki, yaradılan tərəfdaşlıq müştərək araşdırmalar zamanı tərəflərin hesablama potensialından qarşılıqlı şəkildə yararlanmasını da təmin edəcək. Yaponiya hökumətinin rəsmisi bu razılaşmanın ABŞ və Yaponiya arasında biotexnologiyalar, kvant informasiya elmləri, mühüm materiallar və termonüvə sintezi texnologiyaları da daxil olmaqla, mütərəqqi elm və texnologiya sferalarında əlaqələrin daha da genişləndirilməsinə və möhkəmlənməsinə təkan verəcəyinə inandığını ifadə edib.

İran parlamentinin 85 üzvü ölkənin ali rəhbəri Müctəba Xameneidən qitələrarası ballistik raketlərin (QBR) hazırlanmasına razılıq verməsini istəyib.

Bu barədə İranın "Asriran" qəzeti məlumat yayıb. Bildirilib ki, məktubu imzalayan deputatlar Vaşinqtonun Tehranla apardığı danışıqlardakı mövqeyinə şübhə ilə yanaşdıqlarını ifadə ediblər.

İsrailin "The Jerusalem Post" nəşrinin yazdığına görə, ABŞ-nin Müharibələrin Öyrənilməsi İnstitutunun (ISW) analitikləri məktubu ABŞ ərazisinə çata biləcək raketlərin yaradılmasına çağırış kimi qiymətləndiriblər.

İsrailin keçmiş milli təhlükəsizlik müşaviri Yaakov Amidror nəşrə açıqlamasında bildirib ki, Vaşinqtonla aparılan danışıqlar nəticəsində əldə edilə biləcək əlverişli iqtisadi şərait Tehrana bu cür layihələri həyata keçirmək üçün lazım olan resursları təmin edə bilər.

Qəzetin məlumatına görə, məktubu İranın sərt xətt tərəfdarları da imzalayıblar. Onların arasında ABŞ ilə danışıqlara qarşı çıxan İranın sabiq xarici işlər naziri Menuçöhr Mottəki də yer alıb.

Sidneyin tanınmış akademiklərindən biri tələbələri "əmək sərf etməyə" və texnologiyadan istifadə edərək asan yola qaçmamağa çağırdığı köşə yazısını süni intellekt vasitəsilə qələmə alıb. Bu hadisədən sonra "Sydney Morning Herald" qəzeti vəziyyəti "qəbuledilməz" adlandıraraq həmin məqaləni internet saytından çıxarıb.

Qərbi Sidney Universitetinin prorektoru, professor Ket Ellis tərəfindən yazılan məqalə ötən ay akademik Kayli Mur-Gilbertin yazısına cavab olaraq dərc edilmişdi. Mur-Gilbert tələbələrin öyrənmə prosesini süni intellektə həvalə etdiyini bildirmiş və tələbələrin "ən yaxşı süni intellekt əmrini (prompt) kimin yaza biləcəyinə görə qiymətləndirildiyini" irəli sürmüşdü. Ellis isə öz cavab məqaləsində "Düşünməyi başqasına həvalə etməyin" ifadələrinə yer vermişdi. Lakin sözügedən yazı "Pangram" adlı süni intellekt analiz xidməti ilə yoxlanıldıqda, mətnin süni intellekt tərəfindən istehsal olunduğu üzə çıxıb.

Universitet rəsmiləri prof. Ellisin məqaləni yazarkən süni intellektdən istifadə etdiyini təsdiqləyiblər. Sözçünün bildirdiyinə görə, professor özünə aid 40 min sözlük orijinal materialı "Copilot" adlı Böyük Dil Modelinə (LLM) yükləyib.

Model bu geniş məlumat bazasını ümumiləşdirərək layihə (qaralama) üçün əsas yaradıb. Universitet rəhbərliyi böyük dil modellərinin bu şəkildə tətbiqini süni intellektin "inkişaf etmiş və münasib istifadəsi" kimi qiymətləndirib və onun akademik qaydalara uyğun olduğunu müdafiə edib.

"Sydney Morning Herald" qəzetinin ana şirkəti olan "Nine"ın yayın prinsiplərinə görə, müəlliflərin araşdırma mərhələsində süni intellektdən yararlanmasına icazə verilir, lakin "Dərc olunacaq xəbərlərin və yazıların yazılmasında süni intellektdən istifadə edilə bilməz" bəndi tətbiq olunur.

Göyərtəsində ölümcül hantavirusun yayıldığı "MV Hondius" kruiz layneri tezliklə öz fəaliyyətini bərpa edəcək.

"Oceanwide Expeditions" şirkəti səfərlərə iyunun 13-dən etibarən başlamağı nəzərdə tutur.

İlk ekspedisiya Şpitsbergenin Lonqyirbyen şəhərindən başlayaraq Nordeleyke Eyszee arxipelaqından keçəcək.

Gəmi Rotterdam limanına çatdıqdan sonra əsaslı şəkildə dezinfeksiya olunub.

İran Silahlı Qüvvələri Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində yerləşən Dubay beynəlxalq hava limanının hərbi hissəsinə zərbə endirib.

Bu barədə İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) "Telegram" kanalı məlumat yayıb.

Dubay hava limanının hərbi sektorundan başqa, Əl-Dafra, Əl-Safran və Əl-Mənhad hərbi bazaları da hücuma məruz qalıb.

İyunun 3-də SEPAH-ın Bəhreyndəki ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Beşinci Donanmasının qərargahına, həmçinin region ölkələrindən birindəki Amerika aviabazasına raket və dron zərbələri endirdiyi bildirilmişdi.

İyunun 1-də isə İran Küveytdəki Əli Əl-Salem aviabazasına zərbə endirib və nəticədə dörd Amerika hərbçisi, eləcə də üç mülki qulluqçu yaralanıb.

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova Ermənistanla bağlı istehzalı açıqlama verib.

Zaxarova Avrasiya İqtisadi Birliyinin üzvü olaraq qalaraq Avropa Birliyinə qoşulmağa çalışan Ermənistanı A nöqtəsindən D nöqtəsinə getməyə istəyən sərnişinlə müqayisə edib.

“Təsəvvür edin ki, hava limanı, gözləmə zonası, dayanacaq, keçid reysi. Hər cür təhlükəsizlik yoxlamasından, sərhəd nəzarətindən və sairdən keçən bir neçə sərnişin var. Hər biri, sözün əsl mənasında hər biri vicdanlıdır, konkret məqsəd və vəzifələri var. Və sonra, təyyarəyə minmə elan edildikdə, birdən bu sərnişinlərdən biri deyir: “Bilirsiniz, mən “BTB”yə getmirəm... mən bu məntəqəyə... Bəli, yəqin ki, “Q” nöqtəsinə daha da yaxındır”, - Zaxarova “Sputnik Radio”da bildirib.

Ermənistanın AİB-də qalaraq Aİ-yə qoşulmaq istəklərindən danışan Zaxarova qeyd edib ki, bu, artıq iki stulda oturmaq cəhdi belə deyil.

"Manipulyasiya baş verəndə bu, qeyri-adi haldır. Müəyyən bir sahənin normal fəaliyyətini təmin edən xoş niyyətlər və qanunun aliliyi pis məqsədlər üçün istifadə edildikdə bu, qeyri-adi haldır. Əgər B nöqtəsindən keçərək Q nöqtəsinə çatmaq istəyirsinizsə, bu da mümkündür. Buna tranzit deyilir. Amma bunun öz logistikası var. B nöqtəsinə qeydiyyatdan keçərkən uçursunuz, orada düşürsünüz, hər kəslə vidalaşırsınız və getmək istədiyiniz yerə gedirsiniz. Bu, açıq bir seçim idi. Seçiminizi dəyişdirmək istəyirsinizmi? Davam edin. Bunun mədəni bir yolu var", - deyə o bildirib.